روش یادبازی
کتابخانهای منسجم، نه «۵۲ مهارت × چند فعالیت»
هر بازی یک هدف رفتاری روشن، یک مهارت هدف، یک گروه سنی مناسب، یک بستر اجرای مناسب و روش اجرای عملی دارد. کیفیت نگاشت مهارت از تعداد بازی مهمتر است.
۰۱
مهارت از دل عمل
بازیای که فقط «دربارهی» مهارت حرف بزند رد میشود. رفتار هدف باید از طریق کنش ظاهر شود.
۰۲
یک مهارت اصلی
هر بازی دقیقاً یک مهارت اصلی و حداکثر دو مهارت فرعی دارد؛ کیفیت نگاشت مهمتر از تعداد است.
۰۳
مشاهده، نه تشخیص
بازی فرصت رفتار میسازد و آزمون نیست. نمره، تشخیص بالینی، تست هوش و برچسب شخصیتی در کار نیست.
۰۴
ساده، کمهزینه، بدون صفحه
قاعدهی سریعفهم، آمادهسازی چنددقیقهای، وسایل معمولی و تجربهی کودک بدون هیچ صفحهنمایشی.
معماری سنی
۶ تا ۸ سال
۰ بازی
قاعدهی ساده، کنش ملموس، دستور کوتاه و بازخورد فوری، با حمایت بزرگسال در صورت نیاز.
حرکت
تقلید
همکاری پایه
شناخت احساس
چرخهی کوتاه
۹ تا ۱۲ سال
۰ بازی
قاعدهی چندمرحلهای، انتخاب راهبردی، مذاکره و نقشپذیری؛ همچنان تجربی، نه کلاس درس.
مذاکره
برنامهریزی
رهبری
دیدگاهگیری
بدهبستان
ترکیبی / منعطف
۵۷ بازی
برای هر بازی ترکیبی مشخص است چه چیزی ثابت میماند و نسخهی ۶–۸ و ۹–۱۲ چطور تنظیم میشود.
ثابت
سادهسازی ۶–۸
تعمیق ۹–۱۲
فیلتر کیفیت دهگانه
فقط بازیهایی که از همهی آزمونها عبور کنند وارد بانک میشوند.
آزمون ۱
تناسب مهارت
میتوانم روشن توضیح دهم چرا این بازی این مهارت را هدف میگیرد؟
اگر نه ← رد
آزمون ۲
شاهد رفتاری
رفتار هدف واقعاً در حین بازی امکان ظهور دارد؟
اگر نه ← رد
آزمون ۳
تناسب سنی
بار شناختی و اجتماعی برای این سن مناسب است؟
اگر نه ← بازطراحی
آزمون ۴
سادگی
والد یا تسهیلگر بازی را سریع میفهمد؟
اگر نه ← سادهسازی
آزمون ۵
هزینه
با وسایل معمولی و ارزان اجرا میشود؟
اگر نه ← بازطراحی
آزمون ۶
بازیگونگی
حس بازی میدهد، نه درمان یا تکلیف؟
اگر نه ← بازطراحی
آزمون ۷
تکرارپذیری
بار دوم هم معنا دارد؟
اگر نه ← افزودن تنوع
آزمون ۸
غیربالینی
از تشخیص، درمان و برچسبگذاری دور است؟
اگر نه ← رد
آزمون ۹
بدون صفحه
بدون هیچ صفحهی دیجیتال کار میکند؟
اگر نه ← بازطراحی
آزمون ۱۰
بار بزرگسال
تلاش غیرمنطقی از والد یا تسهیلگر نمیخواهد؟
اگر نه ← سادهسازی
ماتریس پوشش ۵۲ مهارت
شمارش زنده از بانک فعلی (مهارت اصلی و فرعی). تا وقتی هر مهارت دستکم یک بازی مناسب نداشته باشد، ادعای پوشش کامل نمیکنیم.
قوی · ۸
کافی · ۸
ضعیف · ۱۶
پوششنیافته · ۲۰
شمارهزیرمهارتسنخانهکارگاه/اردوترکیبیبازیهدفوضعیت
قلمرو ۱ · هوش هیجانی و خودآگاهی
۱
شناخت احساسات
۶ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۲
بیان احساسات
۶ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳
تنظیم هیجان
۷ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۴
ضعیف
۴
خودآگاهی
۶ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۵
اعتمادبهنفس
۶ تا ۱۲ سال
۲
—
—
۲
۲
کافی
۶
تابآوری
۷ تا ۱۲ سال
۳
—
—
۳
۴
قوی
۷
استقلال فردی
۸ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۸
همدلی
۷ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۴
پوششنیافته
قلمرو ۲ · ارتباط و مهارتهای اجتماعی
۹
شروع و ادامه گفتگو
۶ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۱۰
گوش دادن فعال
۶ تا ۱۲ سال
۳
—
—
۳
۴
قوی
۱۱
بیان نظر
۶ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۱۲
پرسیدن سؤال
۶ تا ۱۲ سال
۲
—
—
۲
۲
کافی
۱۳
همکاری
۶ تا ۱۲ سال
۳
—
—
۳
۴
قوی
۱۴
کار تیمی
۷ تا ۱۲ سال
۲
—
—
۲
۴
کافی
۱۵
حل تعارض
۷ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۴
پوششنیافته
۱۶
مذاکره
۸ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۴
ضعیف
۱۷
نوبتگیری
۶ تا ۸ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۱۸
دوستیابی
۶ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۱۹
پذیرش تفاوتها
۷ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۲۰
جرئتورزی («نه» گفتن)
۷ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
قلمرو ۳ · تفکر و حل مسئله
۲۱
حل مسئله
۶ تا ۱۲ سال
۳
—
—
۳
۴
قوی
۲۲
تصمیمگیری
۷ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۲۳
تفکر انتقادی
۸ تا ۱۲ سال
۲
—
—
۲
۲
کافی
۲۴
تفکر منطقی
۷ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۲۵
برنامهریزی
۸ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۲۶
اولویتبندی
۸ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۲۷
پیشبینی پیامد
۷ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۲۸
انعطاف ذهنی
۷ تا ۱۲ سال
۳
—
—
۳
۴
قوی
۲۹
تمرکز و توجه
۶ تا ۱۲ سال
۴
—
—
۴
۲
قوی
۳۰
یادگیری از اشتباه
۷ تا ۱۲ سال
۳
—
—
۳
۲
قوی
قلمرو ۴ · مسئولیتپذیری و مهارتهای زندگی
۳۱
مسئولیتپذیری
۶ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۲
نظم شخصی
۶ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۳
مدیریت زمان
۸ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۴
مدیریت وسایل
۶ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۵
استقلال در کارهای روزمره
۶ تا ۹ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۶
مدیریت پول و سواد مالی
۷ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۷
مسئولیتپذیری اجتماعی
۸ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۸
مراقبت از محیط زیست
۶ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۳۹
صبر و تأخیر در پاداش
۶ تا ۱۰ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۴۰
پیگیری تا پایان
۷ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
قلمرو ۵ · خلاقیت، رهبری و کارآفرینی
۴۱
خلاقیت
۶ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۴۲
تخیل
۶ تا ۹ سال
۲
—
—
۲
۲
کافی
۴۳
ایدهپردازی
۷ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۴۴
ساختن و خلق کردن
۶ تا ۱۲ سال
۳
—
—
۳
۴
قوی
۴۵
رهبری
۸ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۴
ضعیف
۴۶
تقسیم وظایف
۹ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۴۷
ارائه (بیان ایده)
۷ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۴۸
متقاعدسازی
۸ تا ۱۲ سال
۲
—
—
۲
۲
کافی
۴۹
ابتکار عمل
۸ تا ۱۲ سال
۱
—
—
۱
۲
ضعیف
۵۰
ریسکپذیری سنجیده
۷ تا ۱۲ سال
۲
—
—
۲
۲
کافی
۵۱
کارآفرینی مقدماتی
۸ تا ۱۲ سال
—
—
—
۰
۲
پوششنیافته
۵۲
سواد مبادله و ارزشگذاری
۸ تا ۱۲ سال
۲
—
—
۲
۲
کافی
قوی: ۳ بازی یا بیشتر · کافی: ۲ · ضعیف: ۱ · پوششنیافته: ۰. هدف مهارتهای اولویتدار ۴ بازی و سایر مهارتها ۲ بازی است؛ اولویت بر اساس سازگاری با بازی تجربی و قابلیت ایجاد رفتار قابل مشاهده تعیین شده.
کارت بازی
هر بازی، یک کارت استاندارد
هر بازی در بانک یادبازی همین اجزای ثابت را دارد؛ برای همین هر کارت بازی کامل، قابل مقایسه و قابل اجراست.
شناسهی بازی
نام بازی
قلمرو
مهارت اصلی
مهارتهای فرعی
گروه سنی
بستر اجرا
هدف بازی
وسایل لازم
آمادهسازی
مراحل
مدت
اندازهی گروه
رفتار قابل مشاهده
نکته برای والد و تسهیلگر
نسخهی سادهتر
نسخهی دشوارتر
پرسشهای جمعبندی
نکتهی ایمنی